Tafels groep 6: van kennen naar toepassen

Waar tafels groep 6 opduiken

Er staat in groep 6 geen tafelblok meer op het programma, en toch komen ze bijna dagelijks langs.

• Bij het cijferend vermenigvuldigen: 24 keer 36.
• Bij grote deelsommen en de eerste happen.
• Bij het vereenvoudigen van breuken: 21/28.
• Bij oppervlakte: lengte keer breedte.
• Bij het omrekenen van maten en bij geld.

Op al die plekken is de tafel niet het onderwerp maar het gereedschap. Wie het gereedschap niet heeft, komt aan het onderwerp niet toe.

Waarom een hiaat nu pas opvalt

In groep 5 kon een kind met een paar ontbrekende sommen nog prima meekomen. Er was tijd om af te leiden, en de opgaven gingen alleen over tafels.

In groep 6 zit een tafelsom middenin een grotere som. Wie 7 keer 8 moet afleiden, is de rest van de staartdeling kwijt.

Daardoor lijkt het alsof je kind ineens moeite heeft met cijferen of met breuken, terwijl het probleem drie jaar ouder is. Meer daarover staat bij werkgeheugen en rekenen.

Wat er dit jaar bij komt

Twee dingen breiden de tafelkennis in groep 6 wel uit, al heten ze geen tafels.

Het eerste is vermenigvuldigen met tienvouden: 30 keer 40. Dat is 3 keer 4 met twee nullen, en het hoort tot de parate kennis van dit jaar.

Het tweede is het splitsen van grote keersommen: 24 keer 36 als vier deelsommen. Meer daarover staat bij van tafels naar grote keersommen.

De deeltafels zijn nu even belangrijk

In groep 5 waren de deeltafels nieuw. In groep 6 zijn ze het gereedschap voor elke deelsom en voor de staartdeling.

Bij 144 gedeeld door 6 moet je bij elke stap weten hoe vaak 6 in iets past. Wie dat moet uitrekenen, doet vier keer zo lang over de som.

Test die dus apart, want ouders vragen thuis meestal alleen de keersommen. Meer daarover staat bij wat deeltafels zijn.

Een snelle test: vraag hoe vaak 6 in 42 past. Komt het antwoord binnen twee tellen, dan zit de brug. Begint je kind te tellen met 6, 12, 18, dan is de kennis er wel maar de ingang niet.

Dat verschil is precies wat in groep 6 opvalt, want bij een staartdeling is er geen tijd om te tellen. Twee weken die richting oefenen lost het meestal op.

Wat je thuis kunt doen

Het antwoord is dit jaar kort: onderhoud. Vijf minuten per week is genoeg als alles zit, en tien minuten per dag als er een gat is.

Vraag daarbij keersommen en deelsommen door elkaar. Zes keer zeven, en meteen daarna tweeënveertig gedeeld door zes.

Verder hoef je aan de tafels zelf niets te doen. De tijd gaat dit jaar naar cijferen en breuken, en daar is de tafelkennis alleen de voorwaarde.

Merk daarbij op dat er in groep 6 vaak geen tafelhuiswerk meer wordt meegegeven. Dat betekent niet dat de tafels klaar zijn; het betekent dat er geen lestijd meer voor is.

Als ouder ben je dit jaar dus de enige die het onderhoud nog doet. Vijf minuten per week is genoeg om te voorkomen dat er iets wegzakt, en dat is een kleine investering voor wat het oplevert.

Hoe je een hiaat opspoort

Een kind dat op cijferen of op breuken vastloopt, heeft niet per se moeite met dat onderwerp. Loop de keten terug voordat je gaat oefenen.

Gaan de deeltafels vlot? Zo niet, gaan de tafels vlot? Zo niet, zitten de sommen tot 20 zonder tellen? Ergens in die reeks vind je het punt.

Oefenen op het niveau waar het misgaat werkt niet; oefenen op het niveau eronder wel. Dat kost een paar weken en het lost meestal ook het bovenliggende probleem op.

Wat er verwacht wordt

In de leerlijn van SLO staat dat de tafels van buiten gekend moeten zijn en dat de basisbewerkingen tot 100 snel uit het hoofd moeten gaan.

Dat doel hoort bij het eind van groep 5. In groep 6 wordt het dus niet meer nagestreefd maar gebruikt.

Zit het er in groep 6 nog niet, meld dat dan bij de leerkracht. Er is dit jaar geen instructie meer voor ingeruimd, dus het moet ergens anders vandaan komen.