Tafel van 4 leren: twee keer verdubbelen
Er zijn twee manieren om de tafel van 4 aan te pakken. De ene is hem uit je hoofd stampen als een nieuw rijtje. De andere is hem afleiden uit iets wat je kind al kan. Die tweede kost in het begin een seconde extra en levert daarna veel meer op.
Tafel van 4 leren door twee keer te verdubbelen
Vier is twee keer twee. Dat betekent dat elke som uit de tafel van 4 gewoon een som uit de tafel van 2 is die je nog een keer verdubbelt.
Bij 7 keer 4: eerst 7 keer 2, dat is 14. En dan 14 verdubbelen, dat is 28. Bij 9 keer 4: 9 keer 2 is 18, en 18 verdubbeld is 36.
Voor een kind dat de tafel van 2 kent, is dat geen nieuwe kennis maar een extra handeling. En omdat verdubbelen al in groep 3 is geoefend, is die handeling meestal binnen een week vlot.
Waarom dat op termijn beter uitpakt
Uit het hoofd stampen gaat sneller in de eerste week. Daar valt weinig tegenin te brengen. Het probleem komt later.
Een kind dat de rij heeft gestampt, is hem in de vakantie kwijt en moet dan opnieuw beginnen. Een kind dat weet dat keer 4 twee keer verdubbelen is, kan de som altijd terugvinden, ook als het antwoord niet meteen komt.
Daar komt bij dat die manier van denken doorwerkt. Keer 8 is drie keer verdubbelen. Keer 20 is keer 2 en dan keer 10. Wie dit principe eenmaal doorheeft, heeft er de rest van de basisschool profijt van.
De sommen die al klaar liggen
Zoals bij elke tafel is een deel van het werk al gedaan voordat je begint.
1 keer 4, 2 keer 4, 5 keer 4 en 10 keer 4 komen uit tafels die je kind al kent. 4 keer 4 is de dubbelsom van 8, en die zit er meestal ook in.
Wat overblijft zijn 3, 6, 7, 8 en 9 keer 4. Dat zijn vijf sommen, en met de verdubbelroute erbij zijn het er eigenlijk nul die je uit je hoofd hoeft te leren. Ze komen vanzelf boven zodra je ze vaak genoeg via die route hebt uitgerekend.
Zeg dat ook hardop tegen je kind. Van een tafel van twaalf sommen zijn er vijf al bekend en zijn de rest af te leiden. Dat is een heel ander uitgangspunt dan twaalf nieuwe dingen leren, en het scheelt in hoe je kind eraan begint.
Oefen de tafel van 4
Sommen door elkaar, met sterren die laten zien welke er al in zitten. Gratis, zonder account.
Wat je kind daarvoor moet kunnen
De route werkt alleen als het verdubbelen boven de tien vlot gaat. Daar zit meestal het echte struikelblok, niet bij de tafel zelf.
Kan je kind 14 verdubbelen zonder te tellen? En 18? En 16? Dat zijn geen tafelsommen maar optelsommen, en als die haperen, hapert de hele route.
Oefen die dan eerst apart. Noem een getal onder de 25 en laat je kind het verdubbelen, twintig keer achter elkaar, twee minuten per dag. Meer daarover staat bij dubbelen en bijna dubbelen.
Waar je hem tegenkomt
De tafel van 4 zit in dingen met vier poten, vier wielen en vier hoeken, en dat zijn er meer dan je denkt.
- Stoelen en tafels: hoeveel poten staan er in de kamer?
- Auto's op de parkeerplaats: hoeveel wielen?
- Een pak van vier pakjes drinken.
- Kwartieren in een uur.
Die laatste is er een om te onthouden, want hij komt terug bij het klokkijken. Vier kwartier is een uur, en acht kwartier zijn er twee.
Er is nog een plek waar deze tafel dagelijks langskomt en die kinderen zelf aandragen: de weken van een maand. Vier weken in een maand betekent dat je bij drie maanden op twaalf weken uitkomt.
Ook bij het delen van een pizza of een taart in vieren zit hij, en dat sluit meteen aan bij de kwarten die in groep 6 bij de breuken terugkomen.
Wanneer deze tafel af moet zijn
De tafel van 4 komt in groep 4, meestal na de 1, 2, 5 en 10 en rond dezelfde tijd als de 3. Aan het eind van dat jaar hoort hij paraat te zijn.
In de leerlijn van SLO over handig rekenen staat dat kinderen leren handig te vermenigvuldigen en te delen. Het afleiden van keer 4 uit keer 2 is daar een schoolvoorbeeld van, en het is dus geen omweg maar precies wat er verwacht wordt.
Dat betekent overigens niet dat de sommen niet uiteindelijk paraat hoeven te zijn. De verdubbelroute is de manier om er te komen, niet het eindstation.