Rekenen oefenen groep 4: een plan voor thuis

Rekenen oefenen groep 4: twee sporen naast elkaar

In groep 4 loopt er iets af en iets aan. Dat betekent dat je thuis aan twee dingen tegelijk werkt.

Het eerste spoor is de sommen tot 20 vlot krijgen. Die zijn in groep 3 uitgelegd; dit jaar moeten ze zonder nadenken komen.

Het tweede spoor zijn de tafels van 1, 2, 5 en 10, en later de 3 en de 4. Die zijn nieuw en vragen een ander soort oefenen: geen uitleg maar herhaling.

Tien minuten, verdeeld in twee

Een werkbare verdeling is vijf minuten per spoor, en die hoeven niet op hetzelfde moment.

Vijf minuten sommen tot 20, door elkaar, met aandacht voor tempo. En vijf minuten tafels, ook door elkaar, en niet beginnen bij 1 keer.

Zodra de sommen tot 20 er vlot uit komen, mag dat eerste blok korter en verschuift de tijd naar de tafels. Meestal gebeurt dat rond de kerst.

Wat je bij de sommen tot 20 oefent

Niet alle sommen zijn even belangrijk. Deze vier groepen dragen de rest.

• De vriendjes van 10: 3 en 7, 4 en 6, en de rest.
• De verdubbelingen tot 10 en 10.
• De sommen over het tiental: 8 plus 5, 7 plus 6.
• Aftrekken over het tiental: 13 min 5, 15 min 8.

Die laatste groep is de moeilijkste en krijgt thuis meestal de minste aandacht. Meer daarover staat bij aftrekken over het tiental.

Oefen die vier groepen niet apart maar gemengd. Zodra je kind weet dat er alleen verdubbelingen komen, hoeft het niet meer te kiezen en oefent het de verkeerde vaardigheid.

Twintig sommen door elkaar in vijf minuten is een prima ronde. Noteer welke traag gingen, en oefen de volgende dag alleen die.

Wat je bij de tafels oefent

Bij de tafels gelden een paar regels die het verschil maken tussen oefenen en de illusie van oefenen.

Overhoor door elkaar en niet op volgorde. Begin niet bij 1 keer. Wacht drie tellen en zeg het antwoord dan zelf. En neem sommen mee uit tafels die al zitten.

Houd bij welke sommen steeds missen en oefen alleen die. Meestal zijn het er vier of vijf, en dat is een probleem van twee weken. Meer daarover staat bij tafels overhoren.

Tempo is dit jaar wel een doel

In groep 3 hoefde niets snel. In groep 4 verandert dat, en dat is de belangrijkste verschuiving van het jaar.

Een som die binnen twee tellen goed is, zit erin. Een som waar vier seconden overheen gaan, wordt uitgerekend. Dat verschil is waar je op let.

Dat betekent niet dat je een timer op tafel zet. Tel gewoon in stilte mee en noteer welke sommen traag waren. Die vormen je oefenlijstje.

Wat er verder in groep 4 langskomt

Naast de twee hoofdsporen zijn er onderwerpen die minder oefening vragen maar wel voorbijkomen.

De klok gaat verder met hele en halve uren en de kwartieren. Er komt geldrekenen bij met hele euro's. En het rekenen tot 100 begint, eerst met tientallen en later met sprongen.

Voor die onderwerpen hoef je thuis niets te plannen. Ze lenen zich uitstekend voor terloops: hoe laat is het, wat kost dit, hoeveel houd je over.

Wanneer je aan de bel trekt

Twee signalen zijn de moeite van een gesprek met de leerkracht waard.

Het eerste is tellen op de vingers bij sommen tot 20, halverwege het jaar. Dat had in groep 3 moeten verdwijnen en het wordt vanaf hier een belemmering.

Het tweede is een kind dat de tafels wel uitrekent maar niet onthoudt. Dat is geen kwestie van meer oefenen maar van anders oefenen, en daar kan de school in meedenken.

Wat er aan het eind van groep 4 moet zitten

Optellen en aftrekken tot 20 zonder na te denken, en de tafels van 1, 2, 3, 4, 5 en 10 paraat.

In de leerlijn van SLO staat dat optellen en aftrekken tot 20 van buiten gekend moeten zijn. Groep 4 is het jaar waarin dat doel wordt afgerond.

Lukt dat in juni net niet, dan is de zomervakantie een prima moment. Tien minuten per dag houdt vast wat er is en levert er meestal iets bij op.