Rekenen met geld: euro, cent en de komma ertussen
Zolang het bij hele euro en cent blijft, is geldrekenen gewoon rekenen. Zodra de komma erbij komt, gaat er iets mis wat met de sommen niets te maken heeft: kinderen lezen 3,5 als drie euro en vijf cent. Dat is één cijfer verschil en een factor tien in de portemonnee.
Rekenen met geld: wat de komma betekent
Voor de komma staan de euro's, erna de centen. Bij 3,45 euro is dat drie euro en vijfenveertig cent.
Het bijzondere is dat er altijd precies twee cijfers achter de komma staan, want een euro bestaat uit honderd cent.
Dat is een uitzondering die je moet benoemen. Bij meters en kilo's hoeven het er geen twee te zijn, en daar gaat het later mis.
De fout die iedereen maakt
Bij 3,5 euro denken kinderen aan drie euro en vijf cent. Er staat een 5, dus vijf cent.
Het is drie euro vijftig. Die 5 staat op de plek van de tienden, en een tiende euro is tien cent, dus vijf tienden zijn vijftig cent.
De oplossing is de nul aanvullen: schrijf 3,50 in plaats van 3,5. Dan zijn er twee cijfers en klopt de lezing weer. Meer daarover staat bij kommagetallen uitleggen.
Optellen met bedragen
Bij 3,50 plus 2,75 werkt de aanpak die je kind al kent: eerst de euro's, dan de centen, en aan het eind samenvoegen.
Drie plus twee is vijf. Vijftig plus vijfenzeventig is honderdvijfentwintig cent, en dat is een euro en vijfentwintig cent. Samen 6,25 euro.
Die laatste stap, de honderd cent omzetten in een euro, is precies het onthoudgetal bij het cijferen. Wijs op die gelijkenis als je kind dat al kent.
Onder elkaar zetten
Bij grotere bedragen is onder elkaar handiger, en dan geldt één regel: de komma's recht onder elkaar.
Bij 12,40 plus 3,75 zet je de komma's uitgelijnd, en dan staan de centen vanzelf onder de centen. Vul zo nodig een nul aan zodat beide getallen even lang zijn.
Dat is precies dezelfde discipline als bij hele getallen, waar eenheden onder eenheden moeten. Meer daarover staat bij cijferend optellen.
Oefen de sommen eronder
Optellen en aftrekken tot 100 is wat er bij bedragen gebeurt. Korte rondes met sterren. Gratis, zonder account.
Handig rekenen met bedragen
Prijzen eindigen zelden op ronde getallen, en juist dat maakt handig rekenen bij geld zo bruikbaar.
Bij 9,95 euro reken je met 10 euro en trek je 5 cent af. Bij 4,99 keer 3 reken je 5 keer 3 is 15 en haal je er 3 cent af.
Die manier van kijken is een van de nuttigste rekenvaardigheden die er zijn, want in de winkel staan bijna alle prijzen net onder een rond bedrag.
Prijs per stuk vergelijken
In groep 7 en 8 komt de vraag welke verpakking voordeliger is, en dat is een deelsom met een verhouding erin.
Zes flesjes voor 4,20 euro of vier flesjes voor 2,90 euro? Deel beide door het aantal: 70 cent per stuk tegenover ruim 72 cent.
Doe dat een keer in de supermarkt met een echte keuze. Het is een van de weinige rekensommen waarvan je kind de opbrengst meteen ziet.
Het pinprobleem
Waar vroeger elk boodschapje een rekensom was, ziet een kind nu vooral een pinpas. Dat scheelt honderden oefenmomenten per jaar.
Reken daar op: de voorkennis die methodes veronderstellen, is er vaak niet meer. Munten herkennen en bedragen leggen moet je nu bewust doen.
Contant betalen bij de bakker of op de markt is daarom meer waard dan een werkblad. Geef af en toe geld mee en laat je kind zelf afrekenen.
Wanneer dit aan bod komt
Hele euro's komen in groep 4, de komma in groep 5 en 6, en het rekenen met bedragen en korting in groep 7 en 8.
In de leerlijn van SLO voor meten staat het rekenen met eenheden en maten, en geld wordt daar in één adem genoemd met tijd en lengte.
Loopt het vast, kijk dan naar het kommabegrip in plaats van naar de sommen. Negen van de tien keer ligt daar de oorzaak.
Veelgestelde vragen
Is 3,5 euro drie euro en vijf cent?
Nee, het is drie euro vijftig. De 5 staat op de plek van de tienden, en een tiende euro is tien cent. Schrijf daarom 3,50 in plaats van 3,5; met twee cijfers achter de komma klopt de lezing weer.
Hoe tel je bedragen op?
Eerst de euro’s, dan de centen, en aan het eind samenvoegen. Bij 3,50 plus 2,75 is dat 5 euro en 125 cent, oftewel 6,25 euro. Die omzetting van honderd cent naar een euro is hetzelfde als het onthoudgetal bij cijferen.
Wat is de regel bij onder elkaar zetten?
De komma’s recht onder elkaar. Dan staan de centen vanzelf onder de centen. Vul zo nodig een nul aan zodat beide bedragen even lang zijn, bijvoorbeeld 12,40 in plaats van 12,4.
Waarom kan mijn kind slecht met geld rekenen?
Vaak door gebrek aan ervaring: waar vroeger elk boodschapje een rekensom was, ziet een kind nu een pinpas. Contant laten betalen bij de bakker of op de markt levert meer op dan een werkblad.