Hoe lang duurt tafels leren? Een realistische planning
Het eerlijke antwoord is: anderhalf schooljaar op school, en thuis ongeveer twee weken per tafel. Maar dat gemiddelde zegt weinig, want de tafels verschillen sterk in moeilijkheid en het tempo hangt af van wat je kind al kan.
Hoe lang duurt tafels leren per tafel?
Deze schatting gaat uit van tien minuten oefenen per dag, verdeeld over de week. Het is een richtlijn, geen norm.
| Tafel | Ongeveer | Waarom |
|---|---|---|
| 1 en 10 | een paar dagen | duidelijke regel |
| 2 en 5 | één week | patroon in de uitkomsten |
| 4 | één week | twee keer verdubbelen |
| 3 | anderhalve week | eerste zonder kortere weg |
| 6 en 8 | twee weken | af te leiden van 3 en 4 |
| 9 | anderhalve week | sterk patroon, vingertruc |
| 7 | twee tot drie weken | geen patroon, geen truc |
Bij elkaar is dat ongeveer tien tot twaalf weken zuivere oefentijd. Op school wordt dat uitgesmeerd over groep 4 en 5, met veel herhaling ertussen.
Waarom de laatste tafels sneller gaan
Het lijkt tegenstrijdig, maar de moeilijke tafels bevatten de minste nieuwe sommen. Dat komt door de omkeersommen.
Bij de tafel van 6 zijn er nog vier sommen nieuw, bij de 7 drie, bij de 8 twee en bij de 9 eentje. Alles daarvoor kwam al voorbij in een eerdere tafel. Meer daarover staat bij omkeersommen.
Het gevoel dat de 7 en de 8 het zwaarst zijn, klopt dus wel, maar niet vanwege de hoeveelheid. Het zijn juist de sommen zonder houvast die overblijven.
Wat het tempo bepaalt
Drie dingen maken meer verschil dan aanleg, en op alle drie heb je invloed.
Ten eerste de regelmaat. Tien minuten per dag is beter dan een uur op zondag, en dat scheelt weken. Ten tweede of de vorige tafel echt zit: bouwen op een wankele tafel van 5 kost bij de 6 en de 7 dubbel zoveel tijd.
En ten derde het mengen. Wie alleen de nieuwe tafel oefent, is sneller klaar met die ene tafel maar raakt de vorige kwijt. Netto duurt het dan langer.
Begin met oefenen
Per tafel een eigen kaart met sterren, zodat je ziet welke er al in zitten en hoeveel er nog te gaan is. Gratis, zonder account.
De laatste stap duurt het langst
Hier gaan de meeste schattingen mis. Een tafel kunnen opzeggen kost een week. Een tafel door elkaar kennen kost er nog een. En een tafel gemengd met alle andere tafels vlot kunnen, kost maanden.
Die laatste fase telt zelden mee in het antwoord op deze vraag, terwijl het wel is wat op een toets gevraagd wordt. Reken er dus op dat de tafels in de zomer na groep 5 nog niet klaar zijn.
Wanneer je je zorgen maakt
Niet als een tafel drie weken kost in plaats van twee. Wel als er na een maand geen enkele vooruitgang zichtbaar is, of als sommen die gisteren lukten er vandaag helemaal uit zijn.
Kijk dan eerst naar de basis: gaan de sommen tot 20 vlot, en zit de tafel van 5? Wankelt daar iets, dan is dat de oorzaak. Meer daarover staat bij automatiseren.
En daarna: onderhoud
De tafels zijn nooit helemaal af. Zonder herhaling zakken ze weg, en na een zomervakantie is een deel verdwenen. Dat is normaal en het herstel gaat snel.
Vijf minuten per week is genoeg om ze op peil te houden. Dat is de goedkoopste investering in het rekenen van je kind die er is. Meer daarover staat bij tafels vergeten.
Dat de tafels tijd kosten, is ingecalculeerd. In de leerlijn van SLO voor vermenigvuldigen krijgt het paraat maken van de tafels twee volle leerjaren, groep 4 en groep 5. Wie er in groep 5 nog mee bezig is, loopt dus niet achter.
Veelgestelde vragen
Hoe lang duurt het om één tafel te leren?
Met tien minuten per dag ongeveer een week voor de makkelijke tafels en twee tot drie weken voor de 6, 7 en 8. Daarna is er nog herhaling nodig om de tafel gemengd met de andere vlot te houden.
Hoe lang duurt het om alle tafels te kennen?
Op school anderhalf jaar, verdeeld over groep 4 en 5. Aan zuivere oefentijd is het ongeveer tien tot twaalf weken, maar die wordt uitgesmeerd met veel herhaling ertussen, en dat is precies waarom het werkt.
Waarom gaan de moeilijke tafels toch relatief snel?
Omdat er weinig nieuwe sommen in zitten. Bij de tafel van 8 zijn er nog maar twee sommen die je kind niet al via een omkeersom kent, en bij de 9 zelfs maar één. Het gevoel dat ze zwaar zijn komt van de sommen zonder houvast.
Mijn kind doet er veel langer over dan gemiddeld. Is dat erg?
Niet per se. Zorgelijk wordt het als er na een maand geen enkele vooruitgang is, of als sommen die gisteren lukten er vandaag uit zijn. Controleer dan eerst of de sommen tot 20 en de tafel van 5 stevig genoeg zitten.
Hoeveel tijd kost het onderhouden daarna?
Vijf minuten per week is genoeg om de tafels op peil te houden, het hele jaar door. Zonder die herhaling zakken ze weg, vooral in de zomervakantie, en dan kost het opnieuw ophalen twee weken.