Delen door 6: via de helft of via de tafel

Route 1: de tafel van 6 gebruiken

Bij 48 gedeeld door 6 is de vraag: hoeveel keer 6 is 48? Zit de tafel er stevig in, dan komt het antwoord meteen.

Dit is de route die uiteindelijk moet werken, want hij is het snelst en hij is wat er op een toets wordt verwacht.

Test dus eerst of de tafel er is. Vraag een paar keersommen door elkaar; komen die antwoorden niet binnen twee tellen, ga dan terug naar de tafel van 6 voordat je verder gaat.

Route 2: eerst halveren, dan door 3

Zes is twee keer drie. Delen door 6 is dus hetzelfde als delen door 2 en daarna door 3.

Bij 48: de helft is 24, en 24 gedeeld door 3 is 8. Bij 54: de helft is 27, en 27 gedeeld door 3 is 9.

Die volgorde maakt niet uit, maar halveren is meestal het makkelijkst om mee te beginnen. Het is langzamer dan de tafel, en het is beter dan gokken.

De omweg werkt alleen als het halveren vlot gaat. Test dat los: hoeveel is de helft van 54? En van 78? Komen die antwoorden niet binnen een paar tellen, oefen dan eerst alleen het halveren.

Vooral halveren van getallen met een oneven tiental is lastig. De helft van 54 is 27, en daar zit een stap in die kinderen vaak missen.

Zie je aan een getal of het opgaat?

Ja, en dat is bij deze deeltafel een prettige controle. Een getal is deelbaar door 6 als het aan twee voorwaarden voldoet.

Het moet even zijn, want anders lukt het halveren niet. En de cijfers moeten samen deelbaar zijn door 3, want dat is de andere helft van de deling.

Bij 54: het is even, en 5 plus 4 is 9, dus deelbaar door 3. Het gaat dus op. Bij 46: het is even, maar 4 plus 6 is 10, en dat gaat niet door 3. Dus 46 komt niet uit.

De sommen die het langst duren

De deeltafel van 6 loopt tot 60 gedeeld door 6, en daarvan zitten er meestal al een paar.

• 42 gedeeld door 6 is 7, vaak verward met 8.
• 48 gedeeld door 6 is 8, vaak verward met 7.
• 54 gedeeld door 6 is 9.

De eerste twee liggen dicht bij elkaar en storen elkaar. Oefen ze naast elkaar in plaats van apart, dan leert je kind ze uit elkaar houden.

De verwarring met de tafel van 8

Bij 48 gedeeld door 6 komen kinderen soms uit op 6, want 48 zit ook in de tafel van 8 en daar hoort de 6 bij.

Dat is een begrijpelijke fout: 48 is 6 keer 8, en welk getal er dan uit moet komen hangt af van waardoor je deelt.

Laat je kind daarom altijd terugcontroleren: klopt het dat 8 keer 6 gelijk is aan 48? Ja. En 6 keer 6 is 36, dus 6 kan niet het antwoord zijn.

Waar je delen door 6 tegenkomt

Zes is een handig getal om mee te verdelen, en dat komt in het dagelijks leven vaker voor dan je denkt.

Een doos van zes eieren, een sixpack, een spel met zes spelers, of een taart in zes punten. En bij tijd: zestig minuten in een uur, dus tien minuten per zesde deel.

Vraag bij zulke situaties de deelsom hardop. Achttien koekjes over zes kinderen: hoeveel krijgt ieder? Dat is meer waard dan tien sommen op een blad.

Er is nog een plek waar zes structureel opduikt en die kinderen zelf herkennen: de dobbelsteen. Zes vlakken, en met drie dobbelstenen is achttien het hoogste dat je kunt gooien.

Ook het woord dozijn kom je bij eieren nog tegen. Een dozijn is twaalf, en een half dozijn dus zes.

Wanneer dit aan bod komt

Delen door 6 komt in groep 5 of 6, kort nadat de tafel van 6 paraat is. In groep 7 wordt het gebruikt bij de staartdeling en bij grotere sommen.

In de leerlijn van SLO over handig rekenen staat dat kinderen leren handig te vermenigvuldigen en te delen. De omweg via halveren en delen door 3 is daar een voorbeeld van, en dus geen trucje maar precies wat er verwacht wordt.

Uiteindelijk moet de tafelroute het overnemen. De omweg is de weg ernaartoe.