Het splitshuis uitgelegd, met voorbeelden per getal
Je kind komt thuis met een tekening van een huisje met een getal op het dak en twee vakjes eronder. Voor ouders is dat vaak het eerste teken dat rekenen tegenwoordig anders gaat dan vroeger. Toch zit er een simpel en sterk idee achter.
Wat er in het splitshuis staat
Bovenin, op het dak, staat het hele getal. In de twee vakjes eronder staan de delen waaruit dat getal bestaat.
Bij een 8 op het dak kan er 5 en 3 onder staan, of 6 en 2, of 4 en 4. Allemaal goed, want het gaat erom dat de twee delen samen het geheel vormen.
Soms is één vakje al ingevuld en moet je kind het andere bedenken. Soms staan de delen er en moet het hele getal erbij. Dat tweede is moeilijker en wordt thuis vaak overgeslagen, terwijl het juist de optelsom voorbereidt.
Waarom een huisje en niet gewoon een som
Een som heeft een richting: 5 plus 3 wordt 8. Een splitshuis heeft die richting niet. Het laat een verhouding zien die je twee kanten op kunt lezen.
Dat is precies de bedoeling. Uit één splitshuis volgen namelijk drie sommen: 5 plus 3 is 8, 3 plus 5 is 8, en 8 min 3 is 5. Een kind dat het huisje kent, hoeft die drie niet afzonderlijk te leren.
Vooral bij aftrekken scheelt dat veel. Bij 8 min 3 hoeft je kind niet terug te tellen maar kan het opzoeken wat er naast de 3 in het huisje stond.
Andere vormen, dezelfde bedoeling
Niet elke school tekent een huisje. Je komt ook deze varianten tegen, en ze doen allemaal hetzelfde.
- Een driehoek met het geheel in de punt en de delen eronder.
- Een splitsboom met twee takken.
- Een rekenmuurtje: één steen boven, twee eronder.
- Twee handen of twee bakjes met voorwerpen erin.
Gebruik thuis dezelfde vorm en hetzelfde woord als de klas. Zegt de juf splitshuis en zeg jij splitsboom, dan denkt je kind dat het om twee verschillende dingen gaat.
Oefen splitsen tot 10
Het eerste onderdeel van Sommen tot 20, in korte rondes met sterren. Gratis, zonder account.
Zo gebruik je het thuis
Teken het gewoon op een kladblaadje, of leg het met knopen op tafel. Het hoeft niet mooi te zijn.
Houd het bij één getal per keer. Vandaag alleen de 8, morgen alleen de 9. Alle getallen door elkaar is voor een kind van zes te veel, en dan blijft er niets hangen.
Wissel wel de richting af: soms vul je het hele getal in, soms een van de delen. En zeg er de sommen bij die eruit volgen, want die koppeling maakt een kind niet vanzelf.
Wanneer het huisje mag verdwijnen
Het splitshuis is een hulpmiddel en geen doel. Zodra je kind zonder tekening kan zeggen dat 8 bestaat uit 5 en 3, is het klaar.
In de praktijk gebeurt dat in de loop van groep 3, eerst bij de kleine getallen en later bij de tien. De splitsingen van 10, de vriendjes van 10, moeten er het stevigst in zitten, want daar leunt het rekenen boven de tien op.
Waar het splitshuis vandaan komt
Het splitsen is geen bedenksel van één methode maar een vast onderdeel van de leerlijn. In de leerlijn van SLO voor getalbegrip staat het splitsen van getallen bij de doelen voor de onderbouw, naast tellen en ordenen.
De achterliggende gedachte is dat een kind een getal moet leren zien als iets wat uit delen bestaat, en niet alleen als een plek in de telrij. Wie 8 alleen kent als het getal na 7, kan er weinig mee.
Daarom komt het huisje al vroeg in groep 3 en blijft het terugkomen bij grotere getallen. Ook 43 splits je in 40 en 3, en dat is precies hetzelfde idee met een ander getal op het dak.
Veelgestelde vragen
Wat is een splitshuis?
Een tekening waarin het hele getal bovenin staat en de twee delen in vakjes eronder. Bij een 8 op het dak kan er 5 en 3 onder staan. Het laat zien uit welke delen een getal bestaat, en daaruit volgen meteen drie sommen.
Waarom leren kinderen dit in plaats van gewoon optellen?
Omdat een splitsing twee kanten op werkt. Uit 8 is 5 en 3 volgen 5 plus 3, 3 plus 5 en 8 min 3. Vooral bij aftrekken scheelt dat veel: je kind hoeft niet terug te tellen maar zoekt op wat er naast de 3 stond.
Mijn kind kent het als splitsboom. Is dat hetzelfde?
Ja. Scholen gebruiken een huisje, een driehoek, een boom of een rekenmuurtje, maar de bedoeling is identiek. Houd thuis wel de vorm en het woord van de klas aan, anders denkt je kind dat het om twee verschillende dingen gaat.