Delen door 7: de lastigste deeltafel, en wat je eraan doet
Bij delen door 2 zie je aan het getal of het opgaat. Bij delen door 5 ook. Bij delen door 7 zie je niets, hoor je niets en valt er niets af te leiden. Dat is precies waarom deze deeltafel de laatste is die zit, en waarom er een andere aanpak voor nodig is.
Waarom delen door 7 zo lastig is
De veelvouden van 7 zijn 7, 14, 21, 28, 35, 42, 49, 56, 63, 70. Kijk naar de laatste cijfers: 7, 4, 1, 8, 5, 2, 9, 6, 3, 0. Alle tien komen voorbij.
Dat betekent dat je aan geen enkel getal kunt zien of het in de tafel van 7 zit. Bij 2, 5 en 10 kan dat wel, bij 3 en 9 met de cijfersom, bij 4 met de laatste twee cijfers. Bij 7 is er niets.
Er is dus geen truc, en dat is een eerlijk verhaal om aan je kind te vertellen. Deze sommen moeten gewoon paraat worden, en dat kost meer herhaling dan de andere.
Wat wel werkt: de tafel gebruiken die er al is
Delen door 7 leunt volledig op de tafel van 7. Bij 56 gedeeld door 7 is de vraag: hoeveel keer 7 is 56?
Zit die tafel er stevig in, dan is het een kwestie van de vraag herkennen. Zit hij er niet in, dan heeft oefenen met deelsommen weinig zin.
Test dat dus eerst met een paar keersommen door elkaar. Loopt dat stroef, ga dan terug naar de tafel van 7 voordat je verder gaat.
De twaalf sommen op een rij
Het is een overzichtelijke lijst, en dat helpt: het zijn er twaalf, waarvan er vier meestal al zitten.
| Som | Antwoord | Hoe moeilijk |
|---|---|---|
| 7 : 7 | 1 | meteen |
| 14 : 7 | 2 | meteen |
| 21 : 7 | 3 | gaat vlot |
| 28 : 7 | 4 | lastig |
| 35 : 7 | 5 | gaat vlot |
| 42 : 7 | 6 | lastig |
| 49 : 7 | 7 | gaat vlot |
| 56 : 7 | 8 | lastig |
| 63 : 7 | 9 | lastig |
| 70 : 7 | 10 | meteen |
Zet alleen die vier lastige op het oefenlijstje. Dat is een aanzienlijk kleiner probleem dan een hele deeltafel, en het is in twee weken te doen.
De sommen die de meeste tijd kosten
28, 42, 56 en 63 gedeeld door 7. Die vier komen in vrijwel elke klas als laatste binnen.
Bij 42 en 56 ligt de verwarring met de tafel van 6 en 8 op de loer, want 42 zit ook in de tafel van 6 en 56 ook in die van 8. Bij 63 speelt de tafel van 9 mee.
Dat is geen toeval maar interferentie: geheugensporen die op elkaar lijken storen elkaar. De aanpak is die sommen juist naast elkaar oefenen, zodat je kind ze uit elkaar leert houden in plaats van apart in te slijpen.
Oefen delen door 7
Sommen door elkaar, met sterren die laten zien welke er al in zitten. Gratis, zonder account.
Als het antwoord niet komt
Voor een kind dat vastzit is er een uitweg die altijd werkt, en die is de moeite van het aanleren waard.
Ga naar een som die je wel weet en reken vandaar verder. Bij 56 gedeeld door 7: ik weet dat 5 keer 7 gelijk is aan 35. Dan 6 keer 7 is 42, 7 keer 7 is 49, 8 keer 7 is 56. Dus 8.
Dat is langzaam en het is geen eindstation, maar het is beter dan gokken. Bovendien komt de som door dat doorrekenen vaker langs, en dat helpt bij het onthouden.
Waar je het nodig hebt
Zeven is een getal dat in het dagelijks leven vooral bij tijd opduikt, en dat is meteen de beste plek om het te oefenen.
Hoeveel weken zijn 42 dagen? Hoeveel weken duurt een vakantie van 21 dagen? Dat zijn deelsommen door 7 die ergens over gaan.
Verder komt hij terug bij de staartdeling en bij het vereenvoudigen van breuken, waar je moet zien dat 21/28 allebei door 7 deelbaar is.
Wanneer dit aan bod komt
Delen door 7 komt in groep 6, als een van de laatste deeltafels. In groep 7 en 8 wordt hij gebruikt bij de staartdeling en bij grotere sommen.
In de leerlijn van SLO staan de basisbewerkingen tot 100 als kennis die snel uit het hoofd moet gaan. Delen valt daaronder, ook al krijgt het minder oefentijd dan vermenigvuldigen.
Dat deze deeltafel als laatste zit, is dus normaal. Zorgelijk wordt het pas als hij in groep 7 nog steeds niet paraat is terwijl de tafel van 7 wel goed gaat.
Veelgestelde vragen
Waarom is delen door 7 zo moeilijk?
Omdat er geen patroon in zit. De veelvouden van 7 eindigen op alle tien de cijfers, dus je kunt aan geen enkel getal zien of het in de tafel van 7 past. Bij 2, 5, 10, 3, 9 en 4 kan dat wel.
Welke sommen kosten de meeste tijd?
28, 42, 56 en 63 gedeeld door 7. Bij 42 en 56 speelt verwarring met de tafels van 6 en 8 mee, bij 63 die van 9. Oefen die sommen juist naast elkaar, want apart inslijpen houdt de verwarring in stand.
Wat doet mijn kind als het antwoord niet komt?
Doorrekenen vanaf een som die het wel weet. Bij 56 gedeeld door 7: 5 keer 7 is 35, dan 42, 49, 56, dus 8. Dat is langzaam maar beter dan gokken, en de som komt er vaker door langs.
In welke groep komt delen door 7?
In groep 6, als een van de laatste deeltafels. Dat hij als laatste zit is normaal. Zorgelijk wordt het pas als hij in groep 7 nog niet paraat is terwijl de gewone tafel van 7 wel goed gaat.