Tafelkaart printen of online oefenen?

Wat een tafelkaart wel doet

Een kaart aan de muur is een naslagwerk. Je kind kan er iets opzoeken zonder het aan jou te hoeven vragen, en dat is meer waard dan het lijkt: opzoeken voelt zelfstandiger dan hulp krijgen.

Daarnaast maakt een kaart het geheel zichtbaar. Je kind ziet in één oogopslag hoeveel tafels er zijn, welke het al kent en wat er nog komt. Kinderen die de sommen die ze al beheersen mogen doorstrepen of afplakken, zien de kaart leger worden, en dat werkt motiverend.

En wat het niet doet

Een kaart oefent niet. Kijken naar een som met het antwoord erbij voelt als leren maar is het niet: je kind herkent het antwoord, en dat is iets anders dan het oproepen.

Er is nog een tweede probleem. Een kaart staat altijd op volgorde. Je kind leert daardoor de rij en niet de losse sommen, precies zoals bij een tafelliedje. Op een toets staan de sommen door elkaar, en dan valt die houvast weg.

Er is nog iets wat een kaart niet doet, en dat wordt vaak over het hoofd gezien: hij zegt niets over tempo. Een som opzoeken duurt seconden, en juist die seconden zijn waar het bij de tafels om gaat.

Op een toets of bij een deelsom moet het antwoord er meteen zijn. Een kind dat het altijd opzoekt, oefent dus wel het herkennen maar nooit het oproepen, en dat laatste is precies wat er getoetst wordt.

Wat online oefenen toevoegt

Het verschil zit in twee dingen: de sommen komen door elkaar, en je kind moet het antwoord zelf produceren voordat het te zien krijgt of het klopt.

Dat tweede is waar het om draait. Het antwoord uit je hoofd halen is de oefening; het antwoord lezen is dat niet. Daar komt bij dat je meteen ziet wat er goed en fout ging, en dus welke sommen nog aandacht nodig hebben.

Hoe je ze combineert

Gebruik ze voor verschillende momenten en het wordt een prettige combinatie.

• De kaart hangt er voor het opzoeken en voor het overzicht.
• Online of mondeling oefenen is het echte werk, tien minuten per dag.
• Streep op de kaart door wat er al in zit, dan zie je de vooruitgang.

Eén ding zou ik niet doen: de kaart naast je kind leggen tijdens het oefenen. Dan wordt elke som opzoeken, en dan leert het niets. Draai hem om of hang hem in een andere kamer.

Er is nog een vorm die het midden houdt tussen de twee: de kaart met de antwoorden afgedekt. Plak papiertjes over de uitkomsten en laat je kind ze pas omhoog doen als het antwoord er is.

Dan gebruik je de kaart nog steeds voor het overzicht, maar moet je kind het antwoord wel eerst zelf produceren. Voor kinderen die aan hun kaart gehecht zijn, is dat een prettige tussenstap richting oefenen zonder hulp.

Zelf een kaart maken werkt beter dan een gekochte

Er staan honderden kant en klare tafelkaarten online, en ze zien er allemaal mooier uit dan wat je zelf tekent. Toch levert een zelfgemaakte kaart meer op.

Dat komt doordat je kind bij het maken elke som één keer moet opschrijven. Dat is op zich al een oefening, en bovendien wordt de kaart daarmee van je kind in plaats van iets wat op de koelkast is geplakt.

Laat het de tafels die al zitten in een andere kleur schrijven dan de tafels die nog moeten komen. Dan zie je in één blik waar je staat, en dat is precies waar een kaart goed in is.

Wanneer de tafels aan bod komen

De tafels worden in groep 4 geïntroduceerd en moeten in de loop van groep 5 vlot gaan. In de leerlijn van SLO voor vermenigvuldigen staat het paraat hebben van de tafels als doel, en paraat betekent daar binnen een paar seconden zonder uitrekenen.

Een tafelkaart helpt bij het overzicht in die periode, maar hij maakt de sommen niet paraat. Dat is precies de reden om hem naast het oefenen te gebruiken en niet in plaats daarvan.

Loopt het in groep 6 nog steeds niet, dan is de kaart eerder een teken dan een oplossing. Kijk dan naar wat eronder zit: kent je kind de verdubbelingen, en weet het dat 6 keer 7 hetzelfde is als 7 keer 6?