Een rekencircuit opzetten in je klas
Een circuit klinkt als veel werk en dat is het de eerste keer ook. Daarna niet meer: dezelfde vijf posten gaan het hele jaar mee met andere sommen erin. En het lost iets op wat in een gewone les moeilijk is, namelijk dat jij een half uur aan de instructietafel kunt zitten terwijl de rest zinvol bezig is.
Wat een rekencircuit oplost
In een gewone les zit jij bij een groepje en werkt de rest zelfstandig aan hetzelfde blad. Wie klaar is, wacht; wie vastloopt, wacht ook.
In een circuit werkt iedereen aan iets anders, en de opdrachten zijn zo gekozen dat er geen uitleg bij hoeft. Dat maakt jouw tijd aan de instructietafel echt vrij.
Bovendien kun je per post het niveau variëren zonder dat het opvalt. Iedereen doet alle posten, alleen niet met dezelfde kaartjes.
Vijf posten die het hele jaar meegaan
Kies vaste soorten posten en wissel alleen de inhoud. Dan hoef je de instructie maar één keer te geven.
- Automatiseren: flitskaarten of een spel op tempo.
- Met materiaal: rekenrek, stroken, munten of een maatbeker.
- Op papier: een kort blad met sommen van het huidige onderwerp.
- Samen: een spel in tweetallen.
- Denkwerk: één verhaalsom of puzzel om over te praten.
De zesde post ben jij: de instructietafel. Wie daar zit, slaat een post over, en dat is precies de bedoeling.
Houd de posten zelfstandig
Dit is de voorwaarde waar het meestal op stukloopt. Als één post uitleg nodig heeft, sta jij binnen drie minuten weer te lopen.
Kies daarom alleen werkvormen die de klas al kent. Een circuit is niet het moment om iets nieuws te introduceren.
Leg bij elke post een kaartje met de opdracht in twee zinnen, en laat het antwoordblad erbij liggen zodat leerlingen zelf nakijken.
Tijd en organisatie
Zes tot acht minuten per post en een timer die de wissel aangeeft. Korter wordt onrustig, langer wordt onrustig van verveling.
Laat de groepjes vast zijn en de posten wisselen in dezelfde volgorde. Dan hoeft er niets uitgelegd te worden bij de wissel.
Vier posten in één les en de andere twee de volgende keer werkt beter dan alles in één keer. Dan houd je een gewone rekenles over voor de instructie.
De automatiseerpost, zonder voorbereiding
Korte rondes met sommen door elkaar op eigen niveau, met zicht per leerling. Gratis, zonder account.
Wat je erin stopt
De inhoud van de posten volgt het onderwerp van dat blok, met één uitzondering: de automatiseerpost.
Die gaat altijd over de tafels en de sommen tot 20, ongeacht wat er verder aan de orde is. Dat is de enige manier om dat onderhoud vol te houden.
Bij de andere posten kies je wat past. Bij breuken de stroken, bij meten de maatbeker, bij geld de munten. Meer over dat materiaal staat bij materialen bij breuken.
Differentiëren zonder dat het opvalt
Maak per post twee sets kaartjes met een kleurcode: een makkelijke en een moeilijkere.
Groepjes pakken de set die bij hen hoort. Dat is zichtbaar voor jou en nauwelijks voor de klas, want iedereen doet dezelfde opdracht.
Wissel de indeling regelmatig. Een groepsindeling die het hele jaar staat, klopt in januari zelden nog. Meer daarover staat bij differentiatie in de rekenles.
Wat je bewaakt tijdens het circuit
Jij zit aan de instructietafel en kijkt dus niet naar de posten. Daar moet iets voor in de plaats komen.
Laat elke leerling een strookje invullen: welke post, wat gedaan, hoeveel goed. Dat is je enige registratie en het kost niemand tijd.
Bespreek achteraf twee minuten klassikaal wat er is opgevallen. Zonder afsluiting blijft het een reeks losse activiteiten.
Wat de leerlijn vraagt
In de leerlijn van SLO staat dat leerlingen praktische en formele rekenproblemen leren oplossen en hun redeneringen helder leren weergeven.
Een circuit met een materiaalpost, een papierpost en een denkpost dekt die drie vormen in één les. Dat is niet toevallig de reden dat de vorm zo goed werkt.
Het is dus geen afwisseling naast de methode maar een manier om de verschillende niveaus van het handelingsmodel op één ochtend aan bod te laten komen.
Veelgestelde vragen
Wat lost een rekencircuit op?
Het maakt jouw tijd aan de instructietafel echt vrij. In een gewone les werkt de rest aan hetzelfde blad en loopt er steeds iemand vast; in een circuit zijn de opdrachten zo gekozen dat er geen uitleg bij hoeft.
Hoeveel posten maak je?
Vijf vaste soorten plus de instructietafel: automatiseren, met materiaal, op papier, samen, en denkwerk. Wissel alleen de inhoud, dan hoef je de instructie maar één keer te geven.
Waar loopt het meestal op stuk?
Op posten die uitleg nodig hebben. Kies alleen werkvormen die de klas al kent; een circuit is niet het moment om iets nieuws te introduceren. Leg bij elke post een kaartje met de opdracht in twee zinnen.