Oefenplan rekenen groep 7: begrip in plaats van rijtjes

Waarom een oefenplan rekenen groep 7 anders is

In groep 5 en 6 gaat oefenen over sneller worden. Tafels, sommen tot 100, deelsommen: dat zijn feiten die je inslijpt.

In groep 7 komt er iets bij wat je niet kunt inslijpen. Waarom is een kwart hetzelfde als 25 procent? Waarom mag je bij een verhoudingstabel beide rijen keer twee doen?

Zulke vragen los je niet op met meer sommen. Je lost ze op door je kind te laten uitleggen wat het doet, en dat is een ander soort oefening.

Wat er dit jaar op het programma staat

Groep 7 is het jaar waarin de vier schrijfwijzen van hetzelfde getal samenkomen.

• Breuken optellen en aftrekken met ongelijke noemers.
• Procenten: uitrekenen en toepassen bij korting.
• Verhoudingen, schaal en de verhoudingstabel.
• Kommagetallen vermenigvuldigen en delen.
• De staartdeling met grotere getallen.

Meer over het hele jaar staat bij rekenen groep 7.

De basis blijft wel staan

Dat begrip belangrijker wordt, betekent niet dat de tafels er niet meer toe doen. Integendeel.

Bij het gelijknamig maken van breuken heb je de tafels nodig, bij procenten het delen door honderd, bij de staartdeling de deeltafels.

Houd daarom drie keer per week vijf minuten aan voor de feiten. Dat is minder dan in groep 6, maar het blijft de onderlaag waar de rest op rust.

Kies daarvoor het onderdeel dat het meeste terugkomt in de stof van dit jaar. Bij breuken zijn dat de tafels, bij procenten het delen door tien en honderd, en bij de staartdeling de deeltafels.

Vijf minuten is genoeg omdat het onderhoud is en geen inhaalslag. Zit er wel een echt gat, dan hoort daar een aparte periode bij van zes weken.

Twee keer per week een gesprek

De andere helft van het plan is geen oefening maar een vraag. Kies een som uit het huiswerk en vraag hoe je kind hem aanpakt.

Niet wat het antwoord is, maar hoe. En daarna: hoe weet je dat het klopt? Die twee vragen leggen alles bloot wat een werkblad verborgen houdt.

Kan je kind het niet uitleggen maar wel uitrekenen, dan is er een trucje geleerd. Dat werkt tot de getallen veranderen, en dan houdt het op.

Oefen met echte situaties

Procenten en verhoudingen zijn de onderwerpen waar het dagelijks leven vol mee zit. Dat is een cadeau voor wie thuis wil oefenen.

Bij 30 procent korting op 40 euro: wat betaal je? Bij een recept voor vier dat naar zes moet: hoeveel bloem? Bij 120 kilometer in anderhalf uur: hoe snel ging je?

Eén zo'n vraag per week is genoeg. Meer wordt een overhoring, en dan verdwijnt precies het losse dat het waardevol maakt.

Wat deze vragen zo bruikbaar maakt, is dat de som er niet bij staat. Je kind moet eerst bedenken wat er uitgerekend moet worden, en dat is precies de stap die op toetsen wordt gevraagd.

Vraag daarom eerst om een schatting. Bij 30 procent korting op 40 euro is een antwoord van ongeveer 12 euro korting al genoeg om te laten zien dat het begrip er is.

Waar je op moet letten

Er zijn twee signalen dat er meer aan de hand is dan een lastig onderwerp.

Het eerste is een kind dat bij elke som naar de rekenmachine grijpt, ook bij 10 procent van 50. Dan ontbreekt het gevoel voor de getallen, en dat is een groter probleem dan de som.

Het tweede is een kind dat bij een verhaalsom niet weet welke bewerking erbij hoort. Dan is het niet het rekenen maar het lezen. Meer daarover staat bij verhaalsommen met delen.

Wat groep 7 vraagt

Aan het eind van dit jaar moet je kind kunnen wisselen tussen breuken, procenten en kommagetallen, en moet de verhoudingstabel een vertrouwd hulpmiddel zijn.

In de leerlijn van SLO staan die vier in één kerndoel bij elkaar. Ze horen dus niet los geleerd te worden, en dat is precies wat een gesprek thuis wel kan en een werkblad niet.

Loopt het stroef, kijk dan altijd eerst naar de tafels en het delen. Zonder die onderlaag kost elk begripsonderwerp dubbel zoveel moeite.