Klokkijken groep 4: wat je kind dit jaar moet kunnen

Klokkijken groep 4: wat er aan bod komt

Het programma is overzichtelijker dan ouders vaak denken. Er zijn drie standen en een paar bijkomende zaken.

• Hele uren: de grote wijzer op de 12.
• Halve uren: de grote wijzer op de 6.
• Kwart over en kwart voor: op de 3 en de 9.
• Het verschil tussen de twee wijzers.
• De digitale klok herkennen, zonder omrekenen.

De vijf minuten tijden en het rekenen met tijd komen in groep 5. Als je kind die in groep 4 niet kan, is dat dus geen achterstand.

Begin bij de twee wijzers

Voordat er tijden komen, moet duidelijk zijn wat elke wijzer doet. Dat is minder vanzelfsprekend dan het lijkt.

De korte wijzer is de belangrijkste, want die vertelt het uur. Kinderen verwachten dat de grote het belangrijkste getal aanwijst, en dat is precies andersom.

Maak het verschil zichtbaar: kleur ze in twee kleuren op een oefenklok en gebruik die kleuren ook als je erover praat.

De halve uren zijn het lastigst

Van de drie standen is half verreweg de moeilijkste, en dat komt door de taal en niet door de klok.

Half 3 betekent een half uur naar 3 toe, terwijl de korte wijzer nog bij de 2 in de buurt hangt. In het Engels zeggen ze half past two, en dat is precies omgekeerd.

De vraag die het oplost: welk uur komt eraan? Meer daarover staat bij half 3 op de klok.

Oefen ze daarom vaker dan de hele uren, ook al lijken het er maar twaalf. En loop de reeks een keer hardop af: 2 uur, half 3, 3 uur, half 4.

Dan hoort je kind dat het getal verandert bij half en niet bij het hele uur. Voor veel kinderen valt daar het kwartje.

Laat je kind de klok zetten

Aflezen en zetten zijn twee vaardigheden, en zetten is de betere test. Wie kan zetten, begrijpt het systeem.

Koop een goedkope oefenklok waarvan de wijzers gekoppeld zijn, zodat de uurwijzer meebeweegt. Bij losse wijzers kun je onmogelijke standen zetten en klopt het beeld niet.

Zeg een tijd en laat je kind hem zetten. Twee minuten per dag, en je ziet meteen waar het hapert. Meer daarover staat bij wijzers zetten op de klok.

Er is nog een variant die weinig extra kost en veel laat zien: laat je kind de tijd zetten die op een gegeven moment gaat komen. Over een half uur gaan we weg, zet die tijd maar vast.

Dan combineer je zetten met vooruitdenken, en dat is precies de stap die in groep 5 bij het rekenen met tijd wordt gevraagd.

Oefen met de dag in plaats van met werkbladen

Getekende klokken op papier zijn handig voor school en matig voor thuis. Er valt niets aan te ontdekken.

Wat wel werkt is de tijd noemen bij vaste momenten: half 8 opstaan, half 4 uit school, 6 uur eten. Wijs daarbij naar een echte klok.

Hang er ook eentje op. In veel huizen hangt geen analoge klok meer, en dan mist je kind duizend kleine oefenmomenten per jaar.

Wat je nog niet hoeft te doen

Drie dingen komen pas later en leveren in groep 4 vooral verwarring op.

De vijf minuten tijden. Die leunen op de tafel van 5, en die komt dit jaar zelf pas aan bod.

Het omrekenen tussen digitaal en analoog. Herkennen mag, omrekenen komt in groep 5.

En het rekenen met tijd: hoe laat is het over twintig minuten. Dat is een aparte vaardigheid en die hoort bij groep 5 en 6.

Wat er aan het eind van groep 4 moet zitten

Hele en halve uren vlot, en de kwartieren herkennen. Dat is genoeg om met een gerust hart aan groep 5 te beginnen.

In de leerlijn van SLO voor meten en tijd hoort het aflezen van de klok bij het rekenen met eenheden en maten. De hele lijn loopt van groep 4 tot en met groep 6.

Blijft het in juni bij de halve uren haperen, oefen dan in de zomer een paar minuten per dag. Dat is zo ingehaald en het scheelt in groep 5 veel.